I-EU iyavuma ukuvala amagama anxulumene nezilwanyana kwiimveliso ezisekelwe kwizityalo

Umfanekiso weskrini_2026-03-31_100509_007

 

IPalamente yaseYurophu kunye neBhunga leManyano yaseYurophu bavumile ukuqhubeka nokuthintela ukusetyenziswa kwamagama anxulumene nezilwanyana kwiimveliso ezisekelwe kwizityalo, bethintela amagama angama-31 xa ewonke kuquka elithi 'chicken' kunye nelithi 'steak'.

 

Esi sigqibo senziwe izolo emva kwemini (5 Matshi 2026) emva kweengxoxo ezintathu ezandisiweyo ukusuka ekupheleni konyaka ophelileyo ukuya kutsho ku-2026.

 

Phantsi komthetho omtsha, amagama angama-31 anxulumene nezilwanyana kunye namagama emveli okunqunyulwa aya kuthintelwa ekubhaleni iilebhile zokutya okusekwe kwizityalo kwaye agcinelwe iimveliso zenyama kuphela.

 

Eli nyathelo liza kuphazamisa kakhulu udidi lwenyama esetyenziselwa izityalo, oluxhomekeke kula magama aqhelekileyo ukunxibelelana ngohlobo lweencasa kunye nobume obulindelwe ngabathengi kwimveliso, kunye nendlela enokuyonwabela ngayo imveliso.

 

Ngawaphi amagama aza kuthintelwa?

 

Amagama angama-31 anqunyelweyo ngala: inkukhu; inyama yenkomo; iturkey; idada; igoose; imvana; inyama yenkomo; inyama yehagu; ibhekoni; ibhokhwe; ithole lenkomo; inkukhu; igusha; i-ovine; i-steak; iimbambo; i-rib-eye; i-T-bone; i-rump; isibindi; i-chop; iphiko; isifuba; ithanga; igxalaba; i-flank; i-loin; i-tenderloin; i-shank; i-drumstick; kunye ne-brisket.

 

Nangona ukhetho lokuthintela la magama lugxekwe kakhulu njengothintelo olungeyomfuneko ngabadlali abaphambili kwishishini lokutya elisekwe kwizityalo, eli candelo liyamkele isigqibo se-EU sokungabandakanyi amagama ambalwa akhethiweyo asetyenziswa kakhulu njengenxalenye yokuvalwa.

 

Ezi ziquka 'iburger,' 'isoseji' kunye 'neenuggets,' ezabekwa phambili ukuze zithintelwe njengenxalenye yesindululo sokuqala, esasikhokelwa yi-MEP uCéline Imart, kunyaka ophelileyo.

 

Kwizicelo zokuba ukuvalwa kurhoxiswe, uninzi lwabakhankasi baphikisana ngelithi la magama asekelwe kwifomathi asetyenziswe kakhulu amashumi eminyaka ukuchaza imilo yeemveliso, endaweni yohlobo lweproteni ezenziwe ngayo. Isoseji yeGlamorgan yemifuno, umzekelo - isoseji yendabuko yaseWales eyenziwe ngetshizi kunye neelikhi - imiselwe kakuhle kwaye ibizwa ngegama elingaphezulu kwenkulungwane, kudala ngaphambi kokuba ezinye iindlela zenyama zanamhlanje zifike kwimarike.

 

La magama achazayo kakhulu aya kuhlala evumelekile, ukuba nje iimveliso zibhalwe ngokucacileyo kwizityalo ukuze abathengi bakwazi ukuqhubeka nokwenza ukhetho olunolwazi.

 

Amanyathelo alandelayo

 

Abenzi bomthetho bavumelene ngexesha lotshintsho lweminyaka emithathu ngaphambi kokuba imithetho emitsha iqale ukusebenza, evumela abavelisi bokutya okusekwe kwizityalo ukuba basuse ukutya okukhoyo kwaye bahlengahlengise ukupakishwa/uphawu lwabo.

 

Iinkcukacha ezithe vetshe ziza kugqitywa ngoLwesihlanu umhla we-13 kweyoKwindla, kwaye ifayile iya kwamkelwa ngokusesikweni yiBhunga lezoLimo nezokuLoba kunye nevoti yokugqibela kwiPalamente yaseYurophu.

 

Ubungakanani bokuthintelwa kwezi miqathango obuya kuyichaphazela ngayo imarike yeemveliso 'ezixutyiweyo' (ezo zenziwe ngomxube wenyama nezithako ezisekelwe kwizityalo), kunye neemveliso ezifana nokutya okunencasa yenyama, izinongo kunye neencasa ezingenayo inyama, okwangoku akucaci. Ingcaciso engaphezulu ngezi zinto kulindeleke ukuba ilandele.

 

Ukongeza, lo mthetho uza kwandiswa ukuze ugqume inyama etyaliweyo – inyama edalwe kusetyenziswa ulimo lweseli, olubandakanya ukulinywa kweeseli zezilwanyana zokwenyani kwi-bioreactors kunye nokususa imfuneko yokukhulisa nokuxhela imfuyo. Oku kutya kutsha akukafumaneki kwimarike kwi-EU, kodwa kubandakanyiwe njengenxalenye yomthetho ngaphambi kokuba kuthintelwe.

 

Impembelelo kushishino

 

Intlangano ye-F&B esezifama iProVeg International ilumkisile ukuba ukuvalwa kuya kudala ubunzima obukhulu malunga nokuguqulelwa kunye nokuhambelana kolwimi kwaye kutshabalalise imakethi enye, apho iimveliso ezifanayo zijongene nemida eyahlukeneyo yokubiza amagama kwimimandla eyahlukeneyo.

 

“Ukususa amagama aqhelekileyo akuphuculi ukucaca; kunciphisa ukucaca kwaye kwandisa ukungqubana ngexesha lokuthenga,” utshilo uJasmijn de Boo, i-CEO yehlabathi yeProVeg International.

 

"Impembelelo yokwenyani iya kuxhomekeka kwindlela le mithetho ephunyezwa ngayo ngokusebenzayo... Ukubhala iilebheli kufanele kuxhobise abathengi kwaye kuxhase inkqubo yokutya ekhuphisanayo nefanelekileyo kwixesha elizayo."

 

Abavelisi abasebenza kwiimarike ezahlukeneyo ngoku baza kujamelana neendleko zokuyila ngokutsha iipakethi kunye nemingeni emalunga nokubekwa kwemigangatho kunye namanyathelo okuthobela imithetho. Oku kuya kuchaphazela ngakumbi amashishini amancinci naphakathi (ii-SME), ilumkisile iVegatarian Society, kwaye kuya kuba nefuthe elibonakalayo kurhwebo lwamazwe ngamazwe kunye nemigangatho yeelebheli ngaphaya kweYurophu.

 

Lo mthetho waziswa ukukhusela ishishini lezolimo lwezilwanyana, apho i-MEP Imart ichaza olu phuhliso lwamva nje "njengempumelelo engenakuphikiswa" kubalimi bezilwanyana baseYurophu.

 

Abaxhasi bemiqathango eqinileyo malunga namagama anxulumene nenyama kwiimveliso ezisekelwe kwizityalo, kuquka imibutho yabalimi bemfuyo baseYurophu efana ne-European Livestock Voice kunye ne-Copa-Cogeca, bathi ukusetyenziswa kwamagama anjalo kwintengiso yokutya okusekelwe kwizityalo kuyabakhohlisa abathengi kwaye kunciphisa ixabiso lenkcubeko yeemveliso zenyama zemveli.

 

Ingxoxo ende

 

Le ngxoxo ibiqhubeka ukusukela ngo-2019 kwinqanaba laseYurophu, apho usihlalo weCopa-Cogeca uJean-Pierre Fleury ebhekisa ekusebenziseni amagama anxulumene nenyama kwiindawo ezisebenzisa izityalo “njengokuxhaphaza inkcubeko”.

 

“Ezinye iiarhente zokuthengisa zisebenzisa oku ukudida abathengi ngabom ngokukhuthaza umbono wokuba ukutshintsha imveliso enye endaweni yenye akunampembelelo kwisondlo esithathwayo,” utshilo kwingxelo yabezindaba yangaphambili exoxa ngalo mba njengenxalenye yokuqaliswa kwephulo lezilwanyana le-EU elithi 'Ceci n'est pas un steak'.

 

Aba bakhankaseli bathi ezinye iindlela ezisekelwe kwizityalo kufuneka 'ziphuhlise indlela yazo' ukuze zifumane ukuqatshelwa ngabathengi, endaweni yokugxila ekuthengiseni kwazo kwiimveliso zenyama ezikhoyo.

 

Imibutho yemizi-mveliso kwicala elisekwe kwizityalo iphikisana ngeengxoxo eziphathelele ukudideka kwabathengi, uJasmijn de Boo weProVeg uthi “akukho bungqina bokudideka okubanzi apho iimveliso zibhalwe ngokucacileyo njengezezityalo okanye ze-vegan”.

 

Izifundo zaseYurophu zibonise ukuba malunga ne-80–95% yabathengi bayazichonga ngokuchanekileyo ezinye iindlela ezisekelwe kwizityalo kwaye baxhasa ukusetyenziswa kwezi nkcazo, utshilo uProVeg.

 

Uphando lwakutshanje lubonise ukubaiiproteni ezizezinye (kuquka ezinye iindlela zenyama ezisekelwe kwizityalo kunye nenyama esekwe kwiseli) zingenza ngaphezulu kwe-€111 yezigidigidi ngonyaka,kwaye ixhase imisebenzi engaphezulu kwama-400,000 ngo-2040.

 

Nangona kunjalo, abadlali abaphambili bayoyika ukuba imiqobo yokulawula efana nemida yokubhala ilebheli inokunciphisa kakhulu ukukhula okuqikelelweyo kwemarike kunye notyalo-mali kulo lonke elaseYurophu.


Ixesha leposi: Matshi 31-2026