Nokuba ityunyuziwe kwaye isetyenziswa njengesinongo, igutywe ibe yisosi yetshili ekhethekileyo, okanye yongezwe kwisaladi, ipepile yeAleppo inendawo ekhethekileyo kwihlabathi lokupheka. Ikhuliswe kwisixeko esisemantla eSyria iAleppo (okanye iHalab), le pepile ibisetyenziswa kangangeenkulungwane ukunonga ii-kebabs, izityu, kunye neesosi, nto leyo eyahlula ukutya kwaseSyria kwezinye izitya zaseMiddle East.
“Ukutya okumnandi eSyria kuvela eAleppo. IAleppo inezitya ezininzi ezimnandi, kodwa kukho into enye ekhethekileyo efumaneka eAleppo kuphela: isosi yetshili eshushu,” u-Ali Fakhrdeen, umpheki kwindawo yokutyela esandul’ ukuvulwa iQasr Halab eSharjah, uxelele iGulfnews.com.
Le sosi yetshili eshushu inika izidlo ezidumileyo zaseMpuma Ephakathi kunye nezitya eziphambili, ezinje ngamagqabi eediliya agcweleyo, ii-kebabs, kunye neenyama zenyama eziqhotsiweyo, incasa eyahlukileyo yaseSyria. Ukongeza kwincasa yaseSyria, le sosi ishushu (okanye i-shatahlabiya) iza kwiindidi ezimbini—eshushu nenencasa.
“Irayisi egqunywe ngamagqabi eediliya inokufumaneka kumazwe aliqela aseMbindi Mpuma—eLebhanon, eJordan nase-Egypt. Kodwa e-Aleppo, esi sidlo sikhethekile kuba amagqabi eediliya azaliswe yi-sweet chili sauce kunye ne-grenadine syrup. Oku kuyenza ibe mnandi ngendlela engaqhelekanga ongayi kuyifumana kwenye indawo eMbindi Mpuma,” utshilo uChef Fakhreddine.
Kwiminyaka yakutshanje, impembelelo ye-Aleppo chili peppers kwi-gastronomy yehlabathi ngelishwa iye yachaphazeleka, njengoko kunjalo nakwesi sixeko, ngenxa yengxabano eqhubekayo kulo mmandla. Njengoko imfazwe yayitshabalalisa imihlaba yezolimo, abalimi abaninzi baphoqeleka ukuba bafudukele kwiindawo ezikufutshane, kodwa incasa eyahlukileyo ye-Aleppo chili peppers igcinwe ngononophelo. Imbewu iye yafunwa ngononophelo, kwaye ngoku abathandi beziqholo kude lee njengeCalifornia, e-USA, baqala ukukhulisa i-Aleppo chili peppers.
Oku kungenxa yokuba iipepile ze-chili zidla ngokuziqhelanisa neemeko ezahlukeneyo zokukhula kwihlabathi liphela. Bezisoloko zingumhlobo othembekileyo wabahambi kwaye zazisetyenziswa njengemali. Ukusuka kwiWest Indies ukuya eYurophu, ukusuka eSpain ukuya eNtshona Afrika, iipepile ze-chili zisasazwa kwihlabathi liphela, zixutywa lula neentlobo zasekuhlaleni. Ke ngoko, ipepile ye-Aleppo ikwanesitampu esahlukileyo se-Aleppo.
Iipods zale pepper yetshili zinomfanekiso ojiyileyo, ubude bazo buziisentimitha ezi-5 ukuya kwezili-10, zinesikhumba esithambileyo, esikhazimlayo, nesixineneyo. Inomlinganiselo wobushushu obuphantsi kakhulu, malunga ne-10,000 Scoville Heat Units (SHU). Ngenxa yencasa yayo eyahlukileyo, edibanisa ubushushu, ubumnandi, kunye neenkcukacha zeziqhamo, iipepper zetshili zeAleppo zisetyenziswa kakhulu ekuphekeni kwaseSyria.
Ixesha lepepile yetshili eLevant liphela ekupheleni kwehlobo nasekuqaleni kwekwindla. Ngeli xesha, umzi ngamnye uqokelela iipepile zetshili eziseleyo aze azomise—kungekhona ngokupheleleyo, kodwa kuphela kwinqanaba elithile—ukuze enze isosi yetshili ebomvu.
“Le yisosi esiyisebenzisayo ukwenza isosi yeMuhammara—ii-breadcrumbs, isosi yetshili, ioyile yomnquma, kunye ne-cumin. Izithako ezine kuphela ezaneleyo ukwenza esi sidlo sokutya, kuba isosi yetshili yiyo enika isosi yeMuhammara incasa yayo eyahlukileyo,” utshilo uChef Fakhreddine.
IAleppo yenye yezona zixeko zindala ezihlala abantu emhlabeni, ezikwiSilk Road. Izinto zakudala ezifunyenwe apho ziqala kwiXesha leBronze lasekuqaleni, malunga ne-3000 BC.
Nangona kunjalo, ukuba ulandela uphuhliso lwakutshanje lokutya kwaseSyria, uya kuphawula ukuba incasa yako ayitshintshanga. Umpheki uFahrdin ukholelwa ukuba oku kungenxa yokuba izitya zaseSyria azinakulungiswa ngeendlela ezingaqhelekanga.
Uthe: “Ukuba ufuna ukungcamla ukutya kwase-Aleppo, kufuneka ukupheke usebenzisa iindlela zesintu, kungekhona ezingaqhelekanga.”
Umntu asebenza naye, uHassan Obaid, umpheki wesizukulwana sesithathu kusapho, wavuma. Uyise wayesebenza njengompheki kwihotele enkulu eAleppo, waza wafunda izakhono zakhe zokupheka kuyise. Umpheki uObaid uqinisekile ukuba oonyana bakhe baya kuqhubeka namasiko okupheka osapho, kwaye isizukulwana sesine siya kuzuza ilifa lothando lokupheka.
“Ngokuphathelele ukutya ngokwako, awuyi kubona naluphi na utshintsho. Incasa ayitshintshanga kangangezizukulwana ezithathu. Kodwa ngoku, ngenxa yophuhliso lwetekhnoloji kunye notshintsho olukhulu kwindlela yokuphila, sitshintshe indlela esiboniswa ngayo. Kodwa incasa isafana,” utshilo u-Al-Obaid, umpheki waseCasal Harab.
Yiyo loo nto ii-kebabs ngoku zicolwa ngomatshini kunokuba zinqunqwe zibe ziingceba ezincinci, kwaye indlela ezivezwa ngayo iye yaba yeyanamhlanje. Kodwa incasa yayo ayitshintshi. Omnye umzekelo wendlela esichazwa ngayo isitya sendabuko yitshizi ye-halloumi eqhotsiweyo, isidlo esithandwayo kuMbindi Mpuma.
“Itshizi yeHalomi ibisoloko iyitshizi yehalomi—incasa yayo ayitshintshanga ukususela kwixesha likatatomkhulu wam ukuza kuthi ga namhlanje. Kodwa ngequbuliso ndafumana ingcamango yokusonga itshizi yehalomi kwintlama ye-kunafa (vermicelli) ndize ndiyiqhotse. Ngale ndlela, ungaziva ngaxeshanye ityuwa yetshizi yehalomi kunye nobumnandi bentlama ye-kunafa,” utshilo uChef Obaid.
Ukutya kwaseSyria kwahluke njani kweyase-Egypt okanye yaseLebhanon? Ngokutsho kukaChef Fahrdin, “yincasa ye-halal” ekhethekileyo enika izitya ubutsha bazo.
“I-Syrian kib nayo ikhethekile, inencasa eyahlukileyo ye-halab. Sisebenzisa inyama yegusha egayiweyo, ingqolowa eqhekeziweyo, ii-pistachios, ii-walnuts, imbewu ye-pomegranate, kunye neziqholo. Kakade ke, kukho nesosi yetshili emnandi. Ezi zezona zithako ziphambili ekuzaliseni, ezikwalungiswa nge-anyanisi kunye nesiraphu ye-pomegranate,” utshilo.
IiKebab nazo zahlukile; iiAleppo kebab zisebenzisa inyama eninzi, nto leyo eyenza zithambile kwaye zithambile ngakumbi. Kukwakho neentlobo ezahlukeneyo.
“Baza kongeza amafutha amaninzi ukuze ii-kebabs zibe thambile ngakumbi, kunye neenati. Eyona ndiyithandayo yi-kebab kaBilla Mukasarata, eyenziwe ngamanati kunye netshizi kwinyama egayiweyo,” wongezelela.
Kwabo bazama ukutya kwaseSyria okokuqala, uChef Fahrdin ucebisa oku: “Qala nge-muhammara, uze emva koko ube yi-kibbe kunye ne-yaranga, uze ekugqibeleni ube yi-kebabs.”
Ukuba ujonge ukuzama ukutya kwaseSyria, nantsi iresiphi ekhethekileyo evela kwi-sous-chef ye-Qasar Halab uHassan Al Obaid—indlela yakhe ekhethekileyo yokupheka itshizi ye-haloumi eqhotsiweyo.
• Songa izilayi ezintathu zetshizi ye-halloumi kwintlama ye-kunafa uze uyiqhotse kangangemizuzu emine.
• Qhotsa i-za'atar entsha ngokwahlukeneyo uze uyibeke epleyitini. Beka itshizi ye-haloumi eqhotsiweyo phezulu uze uyihombise ngee-olive ezimnyama ezinqunqiweyo.
Ixesha leposi: Disemba-31-2025



